Companion cropping, czyli uprawa rzepaku z roślinami towarzyszącymi

Companion cropping,  czyli uprawa rzepaku z roślinami towarzyszącymi
Tak wygląda pole rzepaku z bogatą mieszanką roślin towarzyszących, MP.
  • Autor: Małgorzata Powałka
  • Dodano: 11-07-2020, 09:00

Od wielu lat w rzepaku ozimym testowane są nowe rozwiązania, w których do agrotechniki tej rośliny wprowadza się gatunki towarzyszące uprawie. Z jednej strony mają one na celu obniżenie kosztów uprawy, a z drugiej redukcję aplikacji środków ochrony roślin czy poprawę efektywności gospodarki azotem. Na takich plantacjach obserwuje się m.in. mniejszą presję ze strony szkodników i chwastów, a uprawa jest bardziej przyjazna dla środowiska glebowego.

W mieszance wsiewane są głównie rośliny bobowate (motylkowate), które zamierają jesienią, po pierwszych przymrozkach, pozostawiając czysty i dobrze rozwinięty łan rzepaku. Stosuje się też gatunki mrozoodporne, które w pierwszej fazie uprawy rosną powoli, a swój intensywny wzrost zaczynają dopiero po zbiorach rzepaku.

Skąd pomysł na towarzystwo?

Idea uprawy rzepaku z innymi roślinami została zapoczątkowana we Francji, w rejonie Bretanii, przez farmerów zrzeszonych w BASE (Biopersity, Agriculture, Soil and Environment), stowarzyszeniu prowadzonym przez innowacyjnych rolników, których celem jest upowszechnianie zasad rolnictwa zrównoważonego i regeneracyjnego. Testowali oni różne mieszanki z roślinami wrażliwymi na mróz, które przyczyniały się do obniżenia kosztów uprawy rzepaku. Po kilku seriach doświadczeń Gilles Sauzet, specjalista od rzepaku z międzybranżowego centrum technicznego roślin oleistych i konopiowatych (CETIOM), pomógł rolnikom opracować mieszanki, które dają najlepsze rezultaty. Obecnie ta metoda jest we Francji coraz bardziej popularna. Również polscy rolnicy doceniają jej zalety i coraz częściej na polach można spotkać rzepak wysiewany w towarzystwie.

Ważny dobór roślin

Zazwyczaj uprawiając rzepak w towarzystwie, do mieszanki dobiera się rośliny, które obumierając zimą, pozostawiają czysty i dobrze rozwinięty łan rzepaku. Mogą tam jednak znaleźć się też gatunki mrozoodporne, które zaczynają intensywnie rosnąć dopiero po zbiorach rzepaku. Wsiewka ma za zadanie obniżyć stopień opanowania uprawy przez szkodniki i tym samym zredukować aplikację środków ochrony roślin. Inną jej funkcją jest obniżenie wydatku nawozów azotowych. Ponadto odpowiednio wczesne i pełne pokrycie powierzchni roślinnością oraz intensywniejsze przerośnięcie gleby korzeniami ma chronić ją przed erozją.
Analizując dostępne opracowania zagraniczne, trudno jest podać, z jakich nasion powinna składać się idealna mieszanka, jednak dobierając gatunki, trzeba zwrócić uwagę, aby we wczesnych fazach rozwoju rzepaku, do 4. liścia, nie stanowiły konkurencji o światło i wilgoć glebową. Poza tym w mieszance rośliny nie rozwijają się tak intensywnie, jak w siewie czystym, warto zatem wysiać je mniej więcej dwa tygodnie wcześniej niż w terminie zalecanym w danym rejonie, aby rośliny mogły dobrze rozwinąć się przed zimą. (...)

Przegląd gatunków

Rośliny, które można uprawiać z rzepakiem, to: soczewica, groch, kozieradka pospolita, bobik, koniczyna aleksandryjska, wyka, koniczyna biała lub czerwona, olejarka abisyńska, len, słonecznik, facelia, gryka, lnianka siewna czy lędźwian siewny. Trzeba zdawać sobie sprawę nie tylko z korzyści, ale i z zagrożeń w ich uprawie. Na przykład olejarka abisyńska jest lubiana przez ślimaki i ściąga na siebie ich uwagę. Szybko zajmuje i zacienia powierzchnię, jednocześnie jest wrażliwa na mróz i z nadejściem jesieni znika z pola, pozostawiając miejsce dla rosnącego rzepaku. Gryka jest często łączona z lucerną, koniczyną czy słonecznikiem. Szybko wypełnia wolną przestrzeń i tłumi chwasty. Ciekawą mieszanką może być połączenie groszku, kozieradki i soczewicy (10/10/15 kg/ha). Groszek jest ceniony ze względu na duże zdolności wiązania azotu, ale może zagłuszać inne rośliny. Stymuluje jednak rozwój korzeni roślin towarzyszących, a to przekłada się na produkcję ich biomasy i co ważne, w jego obecności rzepak bardzo dobrze się rozwija. Kozieradka, co prawda wytwarza mało biomasy, dzięki czemu nie zagłusza innych roślin, ale jej silny, specyficzny zapach odstrasza owady żerujące, a jednocześnie przyciąga zwierzynę łowną (sarny i zające). Z kolei soczewica szybko okrywa glebę i tłumi chwasty, pobudza aktywność gleby, poprawia jej żyzność i zasobność w azot. (...)

Wyzwania w uprawie i ochronie

Decydując się na uprawę rzepaku z roślinami towarzyszącymi, z pewnością trzeba zwrócić uwagę na żyzność gleby, ponieważ wysiewając mieszankę, musimy zapewnić dobry start i wejście w wegetację wszystkim komponentom mieszanki, a więc dużo większej liczbie roślin niż w siewie czystym. Problemem mogą być też susze, podczas których niedobór wody może prowadzić do wypadnięcia gatunków. Pamiętajmy jednak, że ta metoda jest przyjazna środowisku glebowemu i daje możliwości podniesienia zawartości materii organicznej i lepszego magazynowania wody w glebie, a to klucz, żeby rośliny przetrwały w najtrudniejszych momentach, kiedy przez dłuższy czas nie pada deszcz.
Zanim zdecydujemy się na companion cropping, należy z plantacji pozbyć się chwastów dwuliściennych, trudno jest bowiem dobrać herbicydy, które można stosować jednocześnie w strączkowych, krzyżowych i innych gatunkach. (...)

 



×

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.233.111.242
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum


Bez Pługa

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.